Tweedaagse workshop en congres Bicicultura, Brasilia 2008

In Brasilia is van 12 tot 15 november de manifestatie Bicicultura georganiseerd. Dit is een jaarlijkse bijeenkomst van alle partijen in Brazilië die iets met fietsen hebben. Overheden, ontwerpers, fietsproducenten en landelijke en lokale groepen particulieren en activisten die het fietsen op de kaart willen zetten ontmoeten elkaar tijdens dit congres. Deze keer was de organisatie in handen van Rodas da Paz uit Brasilia en de UCB, de landelijke koepelorganisatie van fietsers.

I-CE (Interface for Cycling Expertise) heeft op zich genomen om een van de ochtendprogramma’s te vullen met enkele voordrachten. Ik zal een van de voordrachten houden en daaraan gekoppeld een tweedaagse workshop leiden waarin met enkele ontwerpbureaus zal worden gesproken over
een groot fietsproject in Brasilia DF. Zo zijn we in staat om onze fietskennis op een aardige manier over te dragen aan onze Braziliaanse collega’s. De Nederlandse delegatie bestaat uit vier mensen; drie uit het Cycling.nl netwerk (Jaap Rijnsburger, Rob Hulleman en Dirk Kuijper) en Miriam van Bree, van de fietsersbond. Giselle Xavier, de lokale vertegenwoordiger van I-CE in Brazilië heeft alles geregeld en doet ook mee.

Het fietsproject in Brasilia behelst het ontwerpen en aanleggen van ca. 600 km fietspad in de hoofdstad en in de satellietsteden die erom heen liggen. Het betreft een district van ongeveer 50x80 km. Het ontwerp is in volle gang en loopt nog tot in volgend jaar door. De aanleg is al begonnen en loopt door tot in 2010. Fietsen in Brazilië is vooral voor de sport en de fun. Fietsen naar school of het werk komt bijna niet voor. Slechts 1 a 2 % fietst dagelijks. Automobilisten vinden het maar lastig en gedragen zich soms agressief. Zij beschouwen de fietser als iemand die onterecht gebruikt maakt van “hun”wegen. Omdat er nog bijna geen fietspaden zijn leidt dat tot levensgevaarlijke situaties. Toch is het van belang dat fietsen meer aandacht en ruimte krijgt, al is het maar omdat ook in Brazilië de steden verstoppen en fietsen een goedkoop alternatief in voor het openbaar vervoer en de auto en de steden ook met milieuproblemen te kampen hebben.

Er is een fietstocht voor mij geregeld met vertegenwoordigers van Rodas da Paz om enkele fietspaden die al zijn gerealiseerd te bekijken. Zo krijg ik een hernieuwde indruk van de stad (ik was er vier jaar geleden al eens kort). Ik maak ook van de gelegenheid gebruik om de wekelijkse afsluiting van 14 km hoofdinvalsweg te bezoeken. Het is een autovrij gemaakte weg van 7 rijstroken breed, waar gewandeld, hard gelopen, geskeelerd en gefietst wordt. Zo’n actiebereidheid is voor Nederlandse begrippen ongekend.

Dirk Kuijper